XÔI PHÚ THƯỢNG - Cơ sở gia truyền:

(1 reviews)
0

Hương xôi lan tỏa bốn mùa Kẻ Gạ. Hàng trăm năm qua, xôi Phú Thượng đã làm nên hương sắc Tràng An. Vị thơm ngon của xôi và tình người Kẻ Gạ trở thành chất keo bền chặt hấp dẫn thực khách.

Với người Hà Nội, xôi làng Gạ (Kẻ Gạ, tức làng Phú Gia nằm bên bờ Nam sông Hồng, nay thuộc phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, Hà Nội), đã trở nên thân quen. Chỉ cần nhìn hạt xôi căng mọng, dẻo thơm, những người sành ăn sẽ nhận ra ngay nguồn gốc của món xôi nức tiếng thơm ngon này.

Theo nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc: Làng Gạ là ngôi làng cổ niên đại hàng ngàn năm. Tại làng Gạ còn giữ được bản thần tích cho biết vào thời Bắc thuộc, khi nước ta bị nhà Đường cai trị, thứ sử Quảng Châu đã đóng ở đây và lập quán “Già La”. Như vậy từ xa xưa, vùng đất này đã là nơi tụ cư đông đúc liền một dải.Rồi cứ thế qua hàng ngàn năm lịch sử, nước mát của dòng Nhị Hà và phù sa màu mỡ đã tạo cho làng bãi bồi xanh biếc nương dâu và một cánh đồng mênh mang lúa chín. Nền nông nghiệp chủ yếu là cây lúa nước đã tạo ra những hạt nếp cái hoa vàng bóng bẩy, với bàn tay khéo léo của các bà, các mẹ, các chị chế biến thành những món quà, các loại bánh và đặc biệt là những hạt xôi thơm dẻo, đã trở thành đặc sản nức tiếng bốn phương… Dẫu hôm nay, đã trở thành “làng trong phố” thì thứ nghề bao đời của làng Gạ vẫn được tiếp nối, hương xôi vẫn lan tỏa phố phường Thủ đô, vẫn từng ngày đi vào tâm khảm nhiều thế hệ người Hà Nội.

Như được Trời phú cho nghề, nên người làng Gạ coi đồ xôi là một thứ nghề gia truyền. Để có một chõ xôi ngon đậm chất xôi Phú Thượng, người làng Gạ phải bỏ ra nhiều công phu với lắm công đoạn.Đầu tiên là gạo. Người làm chọn những hạt nếp cái hoa vàng tròn, mẩy, không được để lẫn gạo tẻ rồi đem ngâm khoảng 4, 5 tiếng. Tiếp đó vo sạch rồi để ráo nước. Muốn xôi ngon đúng điệu phải đồ hai lần lửa. Xôi đồ lần thứ nhất từ chiều hôm trước, đạt độ chín khoảng 80% rồi dỡ ra giá cho nguội và ráo nước. Đến độ 3h sáng hôm sau, đem đồ lần thứ hai cho chín tới, hạt xôi vừa săn vừa dẻo. Khi đồ phải giữ cho lửa đều, hơi nhiều, hạt gạo lúc chín phải bóng và no tròn như bôi dầu mỡ.

Và ở mỗi món xôi lại có một cách đồ riêng và cách nào cũng thật tỉ mẩn, chi tiết… Quả đúng là, để một món ăn dân dã như món xôi được xếp vào danh sách đặc sản thì không phải là chuyện dễ. Để có được món xôi ngon thượng hạng, với người làng Gạ, tình yêu làng, nuôi giữ và phát triển nghề truyền thống của cha ông cũng là một bí quyết.Là con gái làng Gạ, lương viên chức về hưu của hai vợ chồng cũng đủ sống nhưng chị Nguyễn Thị Phượng vẫn tìm về với “nghề của mẹ, của làng”; vẫn hàng ngày vui với những thúng xôi dạo quanh Hà Nội.
Chị bảo, năm chị 15 tuổi đã thấy mẹ đi bán xôi. Thúng xôi của mẹ ngày xưa chỉ có xôi đậu xanh, xôi gấc. Còn ngày nay, xôi Kẻ Gạ đã phong phú hơn với những loại xôi mới như: Xôi vừng, dừa, xôi xéo, xôi lạc, xôi vò, xôi lúa (xôi ngô)… Gái Kẻ Gạ cũng giỏi giang từ những thúng xôi là vậy.

Xôi Kẻ Gạ không lẫn được vào đâu còn bởi mùa nào gói xôi lá ấy. Người làng Gạ chọn gói xôi bằng những thứ lá đặc trưng: lá sen, lá dong bánh tẻ, lá chuối. Mùi xôi thơm phức hòa quyện với mùi lá làm thực khách muốn thưởng thức ngay lập tức.Mấy thế hệ người làng Phú Thượng đã chắt lọc, tạo hồn cho những thúng xôi, cho một thức quà sáng bình dân. Xôi ăn sáng, xôi làm cỗ cưới, cỗ sinh nhật, làm tiệc chiêu đãi, thậm chí cả xôi làm quà biếu… Thương hiệu xôi làng Phú Thượng đã và đang làm phong phú hơn nét ẩm thực Hà thành.


Trăn trở làng nghề

Hàng thế kỷ nay, cứ vào lúc chiều muộn hay sáng sớm, chỉ đến đầu làng Gạ, đã thấy hương xôi nếp lan tỏa khắp làng trên xóm dưới. Trải qua bể dâu, đến nay, người dân làng Gạ vẫn giữ gìn và phát triển nghề. Làng đã được thành phố công nhận “Làng nghề truyền thống” năm 2016. Yêu làng nên giữ nghề. Những nghệ nhân làng Gạ đồ xôi dù là bằng rơm, bằng củi, bằng than hay giờ đây là bằng điện thì lúc nào cũng đều chứa chan niềm đam mê và tình yêu nghề. Với người làng Gạ, thúng xôi là sự trao truyền, là thành quả của tình đất, tình người, là miếng cơm manh áo hàng ngày. Có lẽ vậy mà, trước “cơn bão” đô thị hóa, nhiều làng nghề truyền thống đứng trước mối đe dọa xóa sổ, thế nhưng làng nghề đồ xôi “độc nhất vô nhị” ở phường Phú Thượng vẫn phát triển.

Còn nhớ khoảng những năm 2008, theo nhịp đô thị hóa, sự chuyển đổi đất nông nghiệp ở làng Phú Thượng diễn ra mạnh mẽ nhất. Điều ấy cũng có nghĩa là vốn sống nông nghiệp bao đời của làng bị tác động. Nhưng không, người dân làng Phú Thượng đã chọn cho mình con đường phát triển từ chính nghề truyền thống của cha ông.
“Với quá trình đô thị hóa đất sản xuất của người dân bị thu hẹp và lượng lao động dư thừa, nhiều người dân quay trở lại với nghề truyền thống của cha ông. Ngày trước đồ xôi là nghề phụ thì nay trở thành nghề chính. Cũng chính nhờ nghề này mà nhiều hộ gia đình nơi đây đã xây được nhà, tậu được xe”, ông Hoàng Gia Lượng – Chủ tịch Hội làng nghề truyền thống xôi Phú Thượng chia sẻ.

Giàu nhờ “món quà sáng”, nhờ xôi làng vào… khách sạn là điều đang diễn ra ở làng xôi Phú Thượng. Xôi Phú Thượng đã được công nhận là làng nghề; mới đây trong dịp kỉ niệm ngày giải phóng Thủ đô 10/10, xôi Phú Thượng đã được chọn là 1 trong 10 đặc sản tiêu biểu của Thủ đô; đã được chọn là thức quà Hà Nội trình bán ở phố đi bộ Trịnh Công Sơn… Song cũng còn đó những băn khoăn. Làm sao để thương hiệu xôi Phú Thượng vươn xa, để người Kẻ Gạ thực sự phát triển bền vững từ nghề truyền thống, để làng nghề được quan tâm phát triển đúng tầm.

Được biết, ngay sau khi được Thành phố công nhận, làng nghề Phú Thương đã và đang tiến hành xây dựng lộ trình thương hiệu. Song song với đó, làng nghề thực hiện đẩy mạnh các công tác quảng bá. Từ hội thi nấu xôi hàng năm, đã được phát triển thành Lễ hội Xôi. Năm 2019 là năm thứ hai Lễ hội Xôi được tổ chức. Hội thi nấu xôi hàng năm là một truyền thống quý báu kết nối giữa các thế hệ làng nghề nhằm thể hiện những nét sáng tạo của những người con Phú Thượng qua từng năm tháng, đồng thời gìn giữ những tinh hoa truyền thống. Để tỏ lòng thành kính với Thành Hoàng làng, các tiền nhân đi trước đã tạo dựng và truyền nghề, các thế hệ hôm nay đã và đang nối tiếp nghề truyền thống.
Lễ hội xôi được tổ chức nhằm giữ gìn nét văn hóa cổ truyền của nhân dân Phú Thượng đồng thời quảng bá hình ảnh xôi Phú Thượng đến bạn bè bốn phương để cùng nhau đoàn kết xây dựng thương hiệu làng nghề Xôi Phú Thượng ngày càng phát triển mạnh mẽ và có sức lan tỏa rộng rãi. Kết nối du lịch với các làng nghề truyền thống cũng đang được Hà Nội đẩy mạnh. Làng xôi Phú Thượng đã và đang được chọn lựa là một trong những món ăn tinh tế được giới thiệu trên những chuyến bay.

Gánh xôi đời người của các mẹ, các chị không chỉ giúp mỗi gia đình của làng Gạ xưa qua cơn đói kém mà ngày nay còn giúp họ làm giàu. Vinh danh để cái đẹp được lưu truyền, vinh danh cũng để làng nghề có thêm cơ hội phát triển, làng nghề Xôi Phú Thượng không nằm ngoài những mong muốn đó. Những mâm xôi kết tinh từ tinh hoa trời đất cùng với tài hoa sáng tạo của con người hứa hẹn mang đến một mùa xuân ấm no, hạnh phúc cho ngôi làng ven đô. Thực khách bốn phương có thêm cơ hội thưởng thức món ăn quyến rũ từ hương xôi thơm nồng, căng tròn Kẻ Gạ.

- 1

webs

webs

Xôi Phú Thượng

Tháng Mười Một 7, 2019 8:54 chiều Trả lời

Đánh giá của bạn

Email của bạn sẽ an toàn với chúng tôi

Your rating for this listing :
Images

Giá:

Giá : 10.000 $ - 30.000 $

Địa chỉ / Liên hệ:

Đặt hàng

Claim listing: XÔI PHÚ THƯỢNG

Reply to Message

Đăng nhập Ngon Lành – Đặc Sản Quê

Để đăng nhập hoặc đăng ký nhanh hơn, hãy sử dụng tài khoản mạng xã hội của bạn.

hoặc

Thông tin tài khoản sẽ cần được xác thực qua email

Reset Your Password